İKLİM VERİLERİNDE BÜYÜK HATA: KÜRESEL EMİSYONLAR %70 DAHA FAZLA OLABİLİR
Son Güncelleme: 6 Mayıs 2026 – 23:15
Northern Arizona Üniversitesi (NAU) tarafından gerçekleştirilen yeni bir araştırma, küresel emisyon veritabanlarında ciddi hesaplama hataları olduğunu ortaya koydu. Al Gore’un kurucuları arasında yer aldığı Climate TRACE konsorsiyumu tarafından hazırlanan verilerin, özellikle şehir içi ulaşım kaynaklı $CO_{2}$ salımlarını büyük oranda eksik gösterdiği tespit edildi.
%70’lik Büyük Sapma ve Şehir Bazlı Uçurumlar
NAU Profesörü Kevin Gurney liderliğindeki araştırma ekibi, Climate TRACE verilerini; trafik ve enerji tüketim verileriyle kalibre edilmiş, yüksek hassasiyetli Vulcan veritabanıyla kıyasladı. Yapılan analizler sonucunda şu çarpıcı veriler elde edildi:
- Genel Eksiklik: Climate TRACE veritabanı, ABD şehirlerindeki araç kaynaklı emisyonları ortalama %70 oranında düşük gösteriyor.
- Kritik Şehir Örnekleri: Bazı şehirlerde hata payı çok daha radikal boyutlara ulaşıyor; örneğin Indianapolis ve Nashville gibi bölgelerde emisyonların %90’dan fazla oranda eksik tahmin edildiği belirlendi.
- Sektörel Paralellik: Bu çalışma, aynı veritabanının sadece ulaşımda değil, enerji santrallerindeki emisyon hesaplamalarında da yanlışlıklar yaptığını gösteren önceki bulguları destekler nitelikte.
Yapay Zeka ve Politika Riskleri
Araştırmacılar, Climate TRACE’in kullandığı yapay zeka temelli yaklaşımların potansiyel taşısa da bilimsel titizlik ve uzman incelemesi olmadan yanıltıcı sonuçlar doğurabileceği konusunda uyarıyor. Eksik ve hatalı verilerin yaratabileceği riskler ise şöyle sıralanıyor:
- Yanlış Kararlar: Karar vericilerin hatalı verilere dayanarak yanlış iklim politikaları izlemesi.
- Güven Kaybı: Kamuoyunun iklim değişikliğiyle mücadele sürecine olan güveninin sarsılması.
- Denetim İhtiyacı: Yapay zekanın çevresel izleme süreçlerinde şeffaflık ve sıkı denetim mekanizmalarına sahip olmasının hayati önemi.
Uzmanlara göre, doğru ve şeffaf veriler olmadan etkili bir iklim politikası yürütmek imkansız görünüyor.
Kaynak: Evrim Ağacı