İNSAN VÜCUDUNDA SONSUZ KİMYASAL ALARMI BÜYÜYOR

Yayınlanma: 14 Mayıs 2026 – 19:12
Son Güncelleme: 14 Mayıs 2026 – 19:12

PFAS Maddeleri İncelenen Kan Örneklerinin Yüzde 98,8’inde Tespit Edildi

“Sonsuz kimyasallar” olarak bilinen PFAS maddeleri üzerine yapılan yeni bir araştırma, bu bileşenlerin insan vücudundaki yaygınlığını çarpıcı bir şekilde ortaya koydu. ABD’de analiz edilen 10 bin 566 kan örneğinin yüzde 98,8 gibi çok yüksek bir oranında PFAS tespit edildi. Doğada kolayca parçalanmadıkları için bu ismi alan kimyasallar, modern yaşamın bir parçası haline gelmiş durumda. Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri, insanların bu maddelere genellikle tek bir tür olarak değil, birden fazla kimyasalın karışımı şeklinde maruz kalmasıdır. Nitekim kan örneklerinin yalnızca yüzde 0,18’inde tek bir PFAS maddesine rastlanırken, büyük çoğunluğunda birden fazla tür bir arada bulundu.

Tekstilden Mobilyaya Her Yerde: PFAS Nedir?

Teknik adıyla perfloroalkil ve polifloroalkil maddeler olarak bilinen PFAS, 15 binden fazla farklı kimyasalı içeren devasa bir gruptur. Suya, yağa ve ısıya karşı dayanıklılık sağlamaları nedeniyle tekstil ürünlerinden mobilyalara, yapıştırıcılardan endüstriyel süreçlere kadar çok geniş bir yelpazede kullanılmaktadırlar. Ancak bu dayanıklılık özellikleri, kimyasalların hem çevrede hem de insan vücudunda uzun yıllar boyunca kalmasına yol açmaktadır. İncelenen örneklerin yüzde 97,9’unda rastlanan PFHxS (perflorohekzan sülfonik asit) maddesi, özellikle tekstil ve mobilya sektöründe yaygın kullanımıyla öne çıkıyor. Hayvanlar üzerindeki çalışmalar bu maddenin karaciğer ve bağışıklık sistemi üzerinde olumsuz etkileri olabileceğini gösterdiği için birçok ülke bu kimyasalın kullanımını kısıtlamış durumdadır.

Karmaşık Sağlık Riskleri ve Gelecek Endişeleri

Bilim insanları, insanların birden fazla PFAS maddesine aynı anda maruz kalmasının sağlık üzerindeki etkilerini anlamanın oldukça zor olduğunu belirtiyor. Farklı kimyasallar vücutta birbirinin etkisini artırabilir veya farklı sistemleri aynı anda hedef alabilir. Geçmişte yapılan araştırmalar bu kimyasalları hücresel yaşlanma, beyin yapısındaki değişiklikler ve bazı kanser türleriyle ilişkilendirmiş olsa da bu durumlar henüz kesin bir neden-sonuç ilişkisiyle kanıtlanmamıştır. Mevcut çalışmanın, kandaki miktar yerine sadece varlığını ölçmesi bir sınırlama olarak görülse de tespit edilen 70’ten fazla farklı PFAS kombinasyonu, halk sağlığı açısından durumun ciddiyetini kanıtlıyor. Uzmanlar, bu kimyasalların temizlenmesinin ve yasaklanmasının zor olduğunu ancak meselenin artık küresel bir insan sağlığı sorunu haline geldiğini vurguluyor.

Kaynak: Hürriyet