KABUĞU 3D YAZICIYLA ÜRETİLDİ: NESLİ TÜKENEN MOA KUŞU YAPAY YUMURTAYLA DÜNYAYA DÖNDÜ

Colossal Biosciences, 3D Baskılı Yapay Yumurtadan İlk Kez Sağlıklı Civciv Çıkararak “De-Extinction” Çalışmalarında Devrim Niteliğinde Bir Dönüm Noktasına İmza Attı

Biyoteknoloji ve gen mühendisliği dünyası, insanlık tarihinin en büyüleyici ve ezber bozan bilimsel başarılarından birine tanıklık ediyor. ABD merkezli ünlü biyoteknoloji şirketi Colossal Biosciences, tamamen yapay bir yumurta içerisinde ilk kez sağlıklı bir civciv yetiştirerek yumurtadan çıkarmayı başardığını resmen duyurdu. The Telegraph tarafından aktarılan bu tarihi gelişme, bilim dünyasında nesli tükenen türlerin geri getirilmesi (de-extinction) misyonunda “kritik bir dönüm noktası” olarak kabul ediliyor. Şirketin bu teknolojiyi geliştirmesindeki birincil ve en büyük hedefi ise; Yeni Zelanda’nın Güney Adası’nda yaşamış olan ve Polinezyalı Maorilerin bölgeye gelişiyle birlikte 1380-1445 yılları arasında nesli tamamen tükenen dev moa kuşunu yeniden hayata döndürmek. Yaklaşık 3,5 metre boyunda ve tavuk yumurtasından tam 80 kat daha büyük hacimli yumurtalara sahip olan bu devasa canlıyı doğurabilecek ya da embriyosunu taşıyabilecek büyüklükte günümüzde yaşayan hiçbir kuş türü bulunmuyor. İşte bu taşıyıcı canlı eksikliği paradoksu, şirketin tamamen yapay ve istenilen boyutlara ölçeklenebilir bir kuluçka sistemi geliştirmesini zorunlu kılarak bu muazzam biyomühendislik başarısının kapısını araladı.

Biyomühendislik Ürünü Silikon Zar ile Oksijen Sorunu Çözüldü ve Kuluçka Teknolojisi Yeniden Tanımlandı

Doğal bir yumurta kabuğu, embriyoyu dış dünyadaki enfeksiyonlardan ve fiziksel darbelerden korurken, aynı zamanda mikroskobik gözenekleri sayesinde oksijen girişini, karbondioksit ve nem çıkışını sağlayan kusursuz bir gaz alışveriş mekanizmasına sahiptir. Bilim insanları geçmişte pek çok kez yapay yumurta üretmeyi denemiş olsa da embriyonun ihtiyaç duyduğu yeterli oksijen akışını sağlayamadıkları için hep başarısızlıkla karşılaşmışlardı. Colossal ekibi, bu kronik problemi biyomühendislik ürünü silikon bazlı bir zar taşıyan, özel tasarım 3D baskılı bir kafes yapı geliştirerek kökten çözdü. Üst kısmında yer alan özel gözetleme penceresi sayesinde bilim insanlarının civcivin gelişimini ve yumurtadan çıkış anını anlık olarak izleyebildiği bu kapsül, yalnızca bir kuluçka aracı değil, aynı zamanda sağlıklı hayvan gelişimini garanti altına alan yapay bir rahim işlevi görüyor. Şirketin Biyoloji Direktörü Prof. Andrew Pask, bu sistemin nesli tükenme tehlikesindeki mevcut kuşların korunmasından, antik türlerin geri getirilmesine kadar çok geniş bir koruma ve üretim ekosistemine hizmet edeceğini vurguluyor.

Ulukurt Sonrası Yeni Hedefler ve Peter Jackson’dan Dev Yatırım Desteği

Dallas merkezli biyoteknoloji devi Colossal Biosciences, laboratuvar ortamında imkansızı başarma konusunda aslında ilk adımı atmış bir şirket değil. Şirket daha önce, yaklaşık 12 bin yıl önce dünyadan silinen efsanevi “Ulukurt” (Dire Wolf) türünü genetik kodlarla geri getirdiğini açıklayarak küresel çapta büyük ses getirmişti. Dev moa kuşunun yanı sıra şirketin de-extinction listesinde dodo kuşu, yünlü mamut, Tazmanya kaplanı ve mavi antilop (Bluebuck) gibi tarihin tozlu sayfalarına karışmış ikonik canlılar yer alıyor. Şirketin kurucu ortağı ve CEO’su Ben Lamm, bu süreci “Sadece antik genomları yeniden oluşturmak yetmez, taşıyıcı canlı bulunmayan durumlarda tamamen yeni bir kuluçka ekosistemi kurmalısınız” sözleriyle özetliyor. Projenin kültürel ve finansal ayağında ise sinema dünyasından dev bir isim dikkat çekiyor; “Yüzüklerin Efendisi” üçlemesinin efsanevi yönetmeni Peter Jackson, çocukluğundan beri kendisine “nesli tükendi” diye anlatılan moa kuşunun geri dönüşü için projeye tam 15 milyon dolarlık dev bir yatırım desteği sağladı. Birleşik Krallık’taki The Roslin Institute bünyesinde çalışan Dr. Megan Davey gibi gelişim biyologları bu başarıyı “etkileyici bir biyomühendislik zaferi” olarak nitelendirirken, bağımsız uzmanlar yine de kesin konuşmak için bilimsel sonuçların hakemli dergilerde yayınlanmasını beklemek gerektiğinin altını çiziyor.

Kaynak: Gazete Oksijen