HİÇBİR GEMİNİN DOĞRUDAN GEÇEMEDİĞİ BÖLGE: ‘SU ÇÖLÜ’ OLARAK BİLİNİYOR

Dünya Denizlerinde Gizemli Bir Doğal Bariyer Oluşturan ve Okyanus Bilimciler Tarafından ‘Su Çölü’ Olarak Adlandırılan Sargasso Denizi, Hiçbir Kara Parçasına Kıyısı Olmayan Dünyadaki Tek Deniz Olma Unvanını Elinde Bulunduruyor

Dünya coğrafyasının en sıra dışı ve gizemli bölgelerinden biri olan, okyanus bilimciler tarafından ise “su çölü” olarak adlandırılan Sargasso Denizi, denizcilik tarihi boyunca gemilerin doğrudan geçmekten her zaman kaçındığı devasa bir doğal bariyer oluşturuyor. Atlantik Okyanusu’nun tam ortasında yer alan bu bölgeyi dünya üzerindeki tüm denizlerden ayıran en benzersiz özellik ise hiçbir kara parçasına, adaya veya kıtaya kıyısının bulunmamasıdır. Tamamen okyanus akıntılarıyla sınırlandırılmış bu devasa su kütlesi, kendine has ekosistemi ve aşılması imkansız durgunluğuyla bilim insanlarını ve denizcileri yüzyıllardır büyülemeye devam ediyor.

Dört Büyük Okyanus Akıntısının Şekillendirdiği Doğal Sınırlar

Sargasso Denizi’nin harita üzerindeki sınırları, alışılagelmişin aksine kumlar veya kayalıklarla değil, tamamen devasa okyanus akıntılarıyla çizilmiştir. Bölge; batıda ünlü Gulf Stream Akıntısı, kuzeyde Kuzey Atlantik Akıntısı, doğuda Kanarya Akıntısı ve güneyde Kuzey Ekvatoral Akıntısı olmak üzere dört büyük okyanus akıntısının dairesel hareketiyle oluşur. Bu güçlü akıntılar, Sargasso’nun etrafında adeta görünmez bir kale duvarı oluşturarak denizin içindeki su kütlesini dış dünyadan tamamen izole eder. Yaklaşık 1100 kilometre genişliğinde ve 3200 kilometre uzunluğunda olan bu devasa alan, okyanusun ortasında kendi kurallarıyla yaşayan bağımsız bir su dünyasıdır.

Gemileri Tutsak Eden Mutlak Durgunluk ve Kristal Netlik

Bu denizi denizciler için korkulu bir rüya, bilim insanları içinse bir “su çölü” haline getiren asıl unsur, akıntıların merkezinde oluşan o muazzam ve ürkütücü durgunluktur. Etrafındaki güçlü okyanus nehirlerinin aksine, Sargasso’nun iç kısımlarında neredeyse hiçbir rüzgar veya belirgin su hareketi yaşanmaz. Motorlu gemilerin icadından önce, sadece rüzgar gücüyle hareket eden yelkenli gemiler bu bölgeye girdiklerinde haftalarca, hatta aylarca tek bir mil bile ilerleyemeden mutlak bir sessizliğin ortasında mahsur kalırlardı. Rüzgarsızlığın ve hareketsizliğin hakim olduğu bu sular, aynı zamanda okyanus planktonlarından da yoksun olduğu için besin maddesi açısından son derece fakirdir; bu durum denize inanılmaz bir kristal netliği ve masmavi bir derinlik kazandırır.

Sargassum Yosunları ve Yılan Balıklarının Gizemli Göçü

Denize adını veren ve su yüzeyini devasa bir halı gibi kaplayan sarı-kahverengi “Sargassum” yosunları, bu durgun ekosistemin en temel taşını oluşturur. Bu özel yosun türü, diğer deniz bitkilerinin aksine köksüzdür ve ömrü boyunca su yüzeyinde yüzerek yaşar, büyür ve çoğalır. Gemi pervanelerine dolanarak modern deniz taşıtlarını bile yavaşlatabilen bu yosun ormanları, aynı zamanda okyanusun ortasında devasa bir yaşam vahası sunar. Dünyanın en gizemli canlılarından olan Amerikan ve Avrupa yılan balıkları, binlerce kilometrelik yolları aşarak sadece bu denizin sakin ve ılık sularında yumurtlamak için buraya göç ederler. Yüzyıllar önce Kristof Kolomb’un bile keşif seyahatinde gemilerinin yosunlara saplanacağı korkusuyla dehşete düştüğü Sargasso Denizi, günümüzde de gizemini koruyan bir doğa harikası olarak varlığını sürdürüyor.

Kaynak: Sözcü Gazetesi