Bilim Dünyasından Ortak Uyarı: “Yaş Doğrulama Sistemleri İnterneti Daha Güvensiz Hale Getirebilir”
Son Güncelleme: 18 Mart 2026 – 19:28
Dünya genelinde ve Türkiye’de yasalaştırma çalışmaları sürdürülen çevrimiçi “yaş doğrulama” sistemlerine karşı, 32 ülkeden 438 siber güvenlik ve gizlilik araştırmacısı devasa bir dijital savunma hattı kurdu. Yayımlanan ortak açık mektupta bilim insanları; çocukları koruma hedefiyle yola çıkan bu düzenlemelerin, mevcut teknik altyapısıyla “faydadan çok zarar” getirebileceği konusunda hükümetleri sert bir dille uyardı. Mektupta, bu sistemlerin veri ihlallerine, merkezi sansür mekanizmalarına ve dijital eşitsizliğe yol açabileceği vurgulandı.
“Çocukları Koruma Hedefi Garanti Edilemiyor”
Mektubun altında imzası bulunan 371’i akademisyen toplam 438 uzman, yaş doğrulama sistemlerinin VPN kullanımı, ödünç alınan hesaplar veya sahte kimlik bilgileriyle kolayca baypas edilebildiğine dikkat çekti. Araştırmacılar, bu sistemlerin çocukları riskli platformlardan uzak tutmak yerine, denetimsiz ve daha tehlikeli alternatif mecralara kaçışı tetikleyebileceğini savunuyor. Türkiye’den ODTÜ Siber Güvenlik Bölüm Başkanı Doç. Dr. Cihangir Tezcan’ın da imzaladığı metinde, çocukları korumanın yolunun yasaklayıcı teknolojilerden ziyade, zararlı algoritmik uygulamaların düzenlenmesinden geçtiği belirtildi.
Mahremiyet ve Merkezi Kontrol Endişesi
Bilim insanları, yaş tahmini için kullanılan biyometrik ve davranışsal veri toplama yöntemlerinin, kullanıcı mahremiyetini ciddi biçimde zedelediğini ifade ediyor. Mektupta öne çıkan diğer kritik uyarılar ise şunlar:
- Veri İhlali Riski: Toplanan hassas kimlik verilerinin olası sızıntılarda kötü niyetli kişilerin eline geçme tehlikesi.
- Merkezi Sansür Altyapısı: Yaş doğrulama altyapısının, internet erişimini güvenlik dışı nedenlerle kısıtlamak için kullanılabilecek bir “kontrol mekanizmasına” dönüşme ihtimali.
- Dijital Eşitsizlik: Akıllı cihazlara veya dijital kimliklere sahip olmayan nüfusun internet hizmetlerinden dışlanması riski.
Bilim Dünyasından Moratoryum Çağrısı
Araştırmacılar, yaş doğrulama teknolojilerinin toplumsal ve teknik sonuçları tam olarak anlaşılana kadar uygulama planlarına karşı “moratoryum” (durdurma) çağrısı yaptı. “Yaş doğrulama gerçekten etkili mi?” ve “Genel güvenlik açısından doğuracağı zararlar nelerdir?” sorularının henüz yanıtlanmadığını belirten uzmanlar; bireylerin karar verme özgürlüğü ve özerkliği üzerinde telafisi güç zararlar oluşmadan, bu ölçekte bir erişim kontrol mekanizmasının hayata geçirilmesini “toplumsal açıdan kabul edilemez” olarak nitelendirdi.