100 MİLYON YIL ÖNCE 20 METRELİK DEV AHTAPOTLAR OKYANUSLARIN TEPESİNDEYDİ
Son Güncelleme: 24 Nisan 2026 – 20:15
Bilim dünyası, okyanusların karanlık geçmişine dair ezber bozan bir keşifle sarsıldı. Science dergisinde yayımlanan Hokkaido Üniversitesi merkezli çalışma, ahtapotların evrimsel tarihini kökten değiştiriyor. Yaklaşık 100 ile 72 milyon yıl önce, Geç Kretase döneminde, 20 metreye ulaşan devasa ahtapotların okyanusların en üst avcıları (apeks predatör) olarak hüküm sürdüğü ortaya çıktı. Bu keşif, omurgasız canlıların dev deniz sürüngenleriyle yarıştığı efsanevi bir dönemi gözler önüne seriyor.
Kayaların İçindeki Gizli Çeneler
Ahtapotlar yumuşak vücutlu canlılar oldukları için fosilleşmeleri neredeyse imkansızdır ve bu durum evrimsel tarihlerinde büyük boşluklar yaratır. Araştırmacılar, Japonya ve Vancouver Adası’ndan alınan sert kaya örneklerini incelemek için yüksek çözünürlüklü öğütme tomografisi ve özel bir yapay zeka modeli kullandılar. Bu teknolojik iş birliği sayesinde, kayaların içine hapsolmuş ve günümüzde soyu tükenmiş yüzgeçli ahtapot grubu olan Cirrata‘ya ait fosil çeneler tespit edildi.
20 Metrelik Bir Dev ve Devasa Isırma Kuvveti
Bulunan çenelerin boyutu ve aşınma izleri üzerinde yapılan analizler, bu canlıların toplam boyunun 20 metreye yaklaştığını hesapladı. Bu ölçek, dönemin devasa deniz sürüngenlerini bile geride bırakabilecek bir büyüklük anlamına geliyor. Çene yüzeyindeki yoğun çizik ve kıymık izleri, modern akrabalarından çok daha güçlü bir ısırma kuvvetine sahip olduklarını ve muhtemelen çok sert kabuklu avlarla beslendiklerini gösteriyor.
Evrim Tarihinde Büyük Kayma
Bu bulgular iki açıdan devrim niteliğinde:
- Zaman Çizelgesi: Yüzgeçli ahtapotların bilinen en eski kaydını 15 milyon yıl, genel ahtapot kaydını ise 5 milyon yıl daha geriye taşıyor.
- Ekosistem Dengesi: Genellikle omurgalıların (balıklar, sürüngenler) egemenliğinde olduğu düşünülen antik denizlerde, omurgasız bir canlının besin zincirinin en tepesine çıkabildiğine dair ilk doğrudan kanıtı sunuyor.
Ayrıca, çenelerdeki asimetrik aşınma örüntüleri, bu antik devlerin bile gelişmiş bir sinir sistemine ve günümüz ahtapotlarında gördüğümüz “sağlaklık veya sollaklık” gibi davranışsal farklılıklara (lateralizasyon) sahip olabileceğine işaret ediyor.
Kaynak: Evrim Ağacı