Sağlık Sisteminin Görünmeyen Yükü: 549 Bin “Diğer” Emekçi Ne Yaşıyor?

Sağlık Bakanlığı verilerine göre sistemde görev yapan 1,4 milyonu aşkın çalışanın yarım milyondan fazlası “diğer personel” başlığı altında toplanıyor. SES Eş Genel Başkanı Nazan Karacabey, elliden fazla meslek grubunu kapsayan bu dev ordunun, belirsiz görev tanımları ve ücret eşitsizliği nedeniyle “görünmez” kılındığını vurguluyor.

Sağlık denilince akla ilk olarak hekim ve hemşireler gelse de, sistemin arkasında devasa bir profesyonel grup çalışıyor. Anestezi teknikerlerinden tıbbi teknologlara, psikologlardan ağız ve diş sağlığı teknikerlerine kadar yüz binlerce çalışan, artan hasta başvuru sayıları altında sistemin omurgasını oluşturuyor.

Rakamlarla Sağlık Ordusu

Bakanlığın 2024 verileri, sistemdeki iş gücü dağılımını çarpıcı bir şekilde ortaya koyuyor:

• Hekimler: 182.879
• Hemşireler: 227.420
• Diğer Sağlık Personeli: 227.505
• Hizmet Alımı/Diğer: 322.023

Bu tabloya göre, toplam 1 milyon 436 bin çalışanın yaklaşık 550 bini, yani sistemin %38’i “diğer” kategorisinde görev yapıyor.

“Hiçbir Meslek Diğerinin Alternatifi Değildir”

SES Eş Genel Başkanı Nazan Karacabey, sağlık hizmetinin bir bütün olduğuna dikkat çekerek, bu gruptaki çalışanların sadece birer sayıdan ibaret olmadığını belirtti. Karacabey, “Psikologlar, ATT’ler ve sağlık işçileri olmadan tedavi ve bakım süreçlerinin tamamlanması imkansızdır” diyerek bu mesleklerin “görünmez” kılındığını savundu.

Bütçe Hedefleri Şimdiden Aşıldı

Bakanlığın 2025 bütçe teklifinde 2027 yılı için öngörülen “kişi başı hekime müracaat sayısı” (12.6), henüz 2024 yılında yakalanmış durumda. Bu yoğunluk, sadece muayene odalarını değil; laboratuvarları, röntgen servislerini ve acil tıp birimlerini de doğrudan etkiliyor.

Derinleşen Ücret Uçurumu ve İş Yükü

Karacabey, “görünmeyen emekçilerin” en büyük sorunlarını şöyle sıralıyor:

1. Belirsiz Görev Tanımları: Hangi personelin hangi işten sorumlu olduğunun netleşmemesi kaos yaratıyor.
2. Ücret Eşitsizliği: Düşük taban ödeme katsayıları ve ek ödeme sistemindeki adaletsizlikler, personeli daha fazla nöbet ve mesaiye zorluyor.
3. Hızlı Bakım Dayatması: Tıpkı hekimlere uygulanan 5 dakikalık muayene baskısı gibi, psikolog ve teknikerlere de “daha fazla danışan/işlem” dayatması yapılıyor.

Editör Notu: Bu içerik, toplum sağlığını bilgilendirme amacıyla Cumhuriyet verileri kullanılarak akademik bir çalışma kapsamında yeniden derlenmiştir. Kaynak: https://www.cumhuriyet.com.tr/saglik/diger-saglik-personelleri-olan-549-bin-528-calisan-sistemin-yukunu-tasiyor-gorunmeyen-emek-2480953