Türkiye’de Akran Zorbalığı Alarm Veriyor: Dünya Ortalamasını Aştı!

Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, Türkiye’de akran zorbalığının %40 seviyelerine ulaşarak dünya ortalaması olan %33’ü geçtiğini açıkladı. Tarhan, okullardaki ani kişilik değişimlerinin hayati birer uyarı sinyali olduğunu belirterek, “Korkutarak genç yönetme dönemi bitti” dedi.

[Öğrencilerin okul bahçesinde akran zorbalığına maruz kaldığı anları ve rehberlik servisinin önemini yansıtan bir görsel]

İstanbul İl Milli Eğitim Müdürlüğü iş birliğiyle düzenlenen eğitim programında 2 bine yakın rehber öğretmenle bir araya gelen Prof. Dr. Nevzat Tarhan, ergenlik dönemindeki gençlerin dijitalleşen dünyada karşı karşıya kaldığı riskleri ve çözüm yollarını masaya yatırdı.

“Ergenlerin Üç Temel İhtiyacı: Aidiyet, Yeterlilik ve Anlam”

Ergenlik döneminin 12 yaşından 22 (bazen 30) yaşına kadar uzanan biyolojik bir süreç olduğunu hatırlatan Tarhan, bu dönemdeki gençlerin davranışlarını üç temel ihtiyacın şekillendirdiğini belirtti:

• Aidiyet: Gencin kendisini aileye, okula veya arkadaş grubuna ait hissetmesi.
• Yeterlilik: Bir alanda küçük de olsa bir başarı deneyimi yaşaması.
• Anlam: Yaptığı işin değerli olduğuna inanması. Bu ihtiyaçların karşılanmadığı durumlarda gençlerin kendilerini değersiz hissederek güç gösterisine veya zorbalığa yönelebileceği vurgulandı.

“Cezalandırıcı Değil, Onarıcı Adalet”

Öğrencilerin arkadaşlarının önünde küçük düşürülmesinin ağır bir travma olduğunu belirten Tarhan, otoriter yaklaşımların artık işlemediği bir “elektronik köy” çağında olduğumuzu ifade etti:

“Ergenlerin hata yapma hakkı vardır. Ancak başkasına zarar verme hakları yoktur. Ceza vermek yerine topluma hizmet çalışmaları veya iyilik projeleri gibi ‘onarıcı adalet’ yöntemleri uygulanmalıdır.”

[İnfografik: Dünya (%33) ve Türkiye (%40) akran zorbalığı oranlarının karşılaştırması ve çözüm önerileri]

Dijital Zorbalık ve Şiddetin Normalleşmesi

Dijital platformların şiddeti tek başına üretmediğini ancak normalleştirdiğini belirten Tarhan, sosyal medya algoritmalarının agresif içerikleri öne çıkarmasına ve “agresif influencer” modeline dikkat çekti:

• Empati Kaybı: Şiddet içeriklerine sürekli maruz kalmak empati duygusunu zayıflatıyor.
• Bağımlılık Riski: Günlük eğlence amaçlı ekran kullanımının %20’yi geçmesi bağımlılık sinyali olarak kabul ediliyor.
• Siber Zorbalık: Anonimlik duygusunun şiddet eğilimini kolaylaştırdığı ifade edildi.

Sosyal Yangınlara Karşı “Kriz Planı”

Şiddet ve intihar vakalarının önceden işaretler verdiğini söyleyen Prof. Dr. Tarhan, ani kişilik değişikliklerinin (sessiz bir öğrencinin aşırı hareketlenmesi veya tam tersi) dikkatle izlenmesi gerektiğini belirtti. Okullardaki kriz yönetiminin en az yangın eğitimi kadar ciddiye alınması gerektiğini vurgulayan Tarhan, çözümün “Sosyal ve Duygusal Öğrenme” modelinden geçtiğini söyledi.

Editör Notu: Bu içerik, toplum sağlığını bilgilendirme amacıyla akademik bir çalışma kapsamında yeniden derlenmiştir.
Kaynak:https://www.haberturk.com/turkiye-de-akran-zorbaligi-dunya-ortalamasini-asti-haberler-3870296