Himalayalar’da Kıyamet Gecesi: 5.800 Metrede “Buzul Tsunamisi” Nasıl Gerçekleşti?

Dünyanın zirvesi Himalayalar, sessiz bir katilin istilası altında. İklim değişikliği nedeniyle on yıllardır şişen South Lhonak Gölü, bir gece yarısı setlerini yıkarak aşağıya “buzul tsunamisi” gönderdi. Wall Street Journal’ın incelediği bu felaket, 5.800 metre yükseklikteki devasa su kütlelerinin nasıl birer yıkım makinesine dönüştüğünü kanıtlıyor.

2023 yılının Ekim ayında, saatler 02:00’yi gösterdiğinde Sikkim eyaleti çığlıklarla sarsıldı. Taksi şoförü Dharmendra Prasad, hamile eşini ve 5 yaşındaki oğlunu kurtarmak için aracına bindirdiğinde, dağın tepesinden inen dev bir çamur ve buz dalgası saniyeler içinde her şeyi yuttu. Prasad, suyun içinden sağ çıkmayı başarsa da ailesini ve arabasını karanlık sulara kurban verdi. Bu trajik an, Himalayalar ve And Dağları’nda pusuya yatmış binlerce benzer tehlikenin sadece bir dışavurumu.

Sayılarla Küresel Tehdit: Como Gölü’nün İki Katı Su!

NASA uydu görüntüleri ve Hindistan Uzay Ajansı’nın verileri durumun vahametini gözler önüne seriyor:

• %50 Artış: 1990-2018 yılları arasında dünyadaki buzul göllerinin hacmi yarı yarıya arttı.
• Devasa Hacim: Bu göllere eklenen su miktarı, İtalya’daki meşhur Como Gölü’nün hacminin tam iki katı.
• Hızlı Büyüme: Himalayalar’daki 2.400 büyük buzul gölünden 600’ü, son 40 yılda büyüklüğünü iki kattan fazla artırdı.

“Buzdan Yapıştırıcı” Eriyor

Buzul göllerini bir arada tutan “moren” adı verilen doğal setler, aslında buzun kayaları birbirine yapıştırmasıyla ayakta duruyor. Ancak yükselen sıcaklıklar, bu “buzdan yapıştırıcıyı” eritiyor. South Lhonak Gölü, 1962 yılında bir CIA casus uydusu tarafından ilk kez tespit edildiğinde küçük bir buz parçasıyken, 60 yılda tam 12 kat büyüdü. Felaket gecesinde gölün suyunun yarısı boşaldı ve beraberinde taşıdığı enkaz (kaya, toprak), suyun hacminin 5 katına ulaşarak koca bir vadiyi haritadan sildi.

Gelecek Felaketlerin Habercisi

Sikkim eyaletinde patlama riski yüksek en az 16 göl daha tespit edilmiş durumda. En acısı ise, South Lhonak Gölü patlamadan sadece üç hafta önce uzmanların oraya bir erken uyarı sistemi kurmak için tırmanmış olması… Bu felaket 100 kişinin hayatına mal olurken, bilim insanları uyarıyor: İklim krizi sadece deniz seviyelerini yükseltmiyor, dağların tepesindeki “saatli bombaları” da birer birer patlatıyor.

Kaynak: gazeteoksijen