ANTARKTİKA’NIN BUZ ÖRTÜSÜ NEDEN KÜÇÜLÜYOR? DERİN DALIŞ ROBOTLARI YANITI BULDU
Son Güncelleme: 27 Nisan 2026 – 23:00
On yıllardır iklim değişikliğine direnerek genişlemeye devam eden Antarktika deniz buzu, 2016 yılında yaşadığı ani ve dramatik daralmanın ardından bir daha eski boyutuna ulaşamadı. Stanford Üniversitesi’nden polar oşinograf Earle Wilson liderliğindeki ekip, “Argo şamandıraları” adı verilen derin dalış robotlarından gelen verileri kullanarak bu gizemli kırılma noktasının perde arkasını araladı.
Okyanusun Derinliklerinde Biriken Isı Patlaması
2016 öncesinde Antarktika çevresindeki artan yağışlar, deniz yüzeyindeki suyu tatlılaştırarak daha az yoğun bir tabaka oluşturmuştu. Bu durum, daha tuzlu, yoğun ve sıcak olan derin suların yüzeye çıkmasını engelleyen bir kapak görevi gördü. Yüzeydeki bu izolasyon sayesinde deniz buzu milyonlarca tonluk devasa kütleler halinde büyümeye devam etti. Ancak okyanusun derinliklerinde hapsolan bu devasa ısı enerjisi, adeta patlamaya hazır bir saatli bomba gibi beklemekteydi.
Rüzgarların Değişimi ve “Şiddetli Patlama”
Atmosferik dengelerin değişmesiyle birlikte şiddetlenen ve yön değiştiren rüzgarlar, yüzeydeki tatlı su tabakasını kıyıdan uzaklaştırdı. Bu değişim, derinlerde birikmiş olan sıcak suların ani bir şekilde yüzeye fışkırmasına neden oldu. Earle Wilson’ın “şiddetli bir patlama” olarak tanımladığı bu ısı salınımı, deniz buzunu hızla eriterek geri dönülemez bir süreci başlattı. İklim değişikliği nedeniyle ısınan atmosfer, sıcaklık farklarını artırarak rüzgarları daha da güçlendiriyor ve bu döngüyü sürekli besliyor.
Küresel Bir Tehdit: 58 Metrelik Tehlike
Deniz buzunun kaybı sadece buzulların erimesiyle sınırlı kalmıyor; aynı zamanda kıta üzerindeki devasa buz tabakalarını koruyan buz sahanlıklarını da savunmasız bırakıyor. Deniz buzu bir tampon görevi görerek okyanus dalgalarının buz sahanlıklarına doğrudan çarpmasını engelliyor. Bu koruma kalkanı ortadan kalktığında, kıtadaki buz kütlesinin tamamının erimesi küresel deniz seviyelerini tam 58 metre yükseltebilir. Araştırmacılar, okyanusun derinliklerindeki bu ısınma eğiliminin uzun vadede devam edeceği konusunda uyarıyor.
Kaynak: Evrim Ağacı