BİLİM İNSANLARI İNSANLARIN EN HIZLI YAŞLANDIĞI İKİ DÖNEMİ AÇIKLADI

Yeni Bir Araştırmaya Göre İnsan Vücudu Yaşlandıkça Sürekli Ve Yavaş Şekilde Değişmiyor; Bilim İnsanları Özellikle İki Yaş Döneminde Yaşlanmanın Belirgin Şekilde Hızlandığını Ortaya Koydu

İnsan biyolojisi ve yaşlanma süreçlerine dair bilinen tüm ezberleri bozacak, tıp dünyasında taşları yerinden oynatacak olağanüstü bir bilimsel keşfe imza atıldı. Uzun yıllardır insan vücudunun zamana bağlı olarak doğrusal, yavaş ve istikrarlı bir şekilde yaşlandığına inanılıyordu. Ancak Amerika Birleşik Devletleri’nde gerçekleştirilen çığır açıcı yeni bir araştırma, bu teoriyi tamamen çökerterek yaşlanmanın aslında aniden gelen ve vücudu altüst eden devasa moleküler sıçramalarla gerçekleştiğini kanıtladı. Stanford University araştırmacıları tarafından yürütülen ve prestijli Nature Aging dergisinde yayımlanan kapsamlı çalışmada, insan vücudunun yaşlandıkça doğrusal bir çizgi izlemediği; aksine hayatın belirli iki kritik döneminde biyolojik yaşlanmanın adeta vites artırarak dramatik bir hız kazanma evresine geçtiği resmi olarak belgelendi.

Milyarlarca Veri Noktası Ve 135 Binden Fazla Biyolojik Özellik

Stanford University bünyesindeki bilim insanları, yaşlanmayla doğrudan bağlantılı olan bu gizemli moleküler değişimleri netleştirmek adına yaşları 25 ila 70 arasında değişen 108 yetişkin gönüllüyü birkaç yıl boyunca acayip sıkı bir takibe aldı. Katılımcılardan bu süreç zarfında düzenli ve kesintisiz olarak kan, doku ve dışkı gibi çok çeşitli biyolojik örnekler toplandı. Araştırma ekipleri son teknoloji laboratuvar yöntemleriyle RNA dizilimlerini, protein yapılarını, yağ moleküllerini (lipitleri), bağırsak ve cilt mikrobiyomlarını kapsayan tam 135 binden fazla benzersiz biyolojik özelliği saniye saniye izledi. Gönüllülerin ortalama 47 farklı örnek sunduğu, hatta en uzun süre takip edilen tek bir katılımcının tam 367 farklı örnek vererek bilime devasa bir katkı sağladığı belirtildi. Analiz edilen milyarlarca veri noktası, insan hücrelerinin yaşlanma örüntülerini kusursuzca çıkardı.

İlk Büyük Kırılma: 40’lı Yaşların Ortasında Yaşanan Şok Değişim

Araştırmada incelenen ve insan sağlığını belirleyen tüm o karmaşık moleküllerin yaklaşık yüzde 81 gibi devasa bir oranının, tüm yaşam süresi boyunca sabit kalmayıp özellikle iki spesifik yaş döneminde radikal biçimde dalgalandığı keşfedildi. Bilim dünyasını şaşkına çeviren bu hücresel kırılmalardan ilki, tam olarak 40’lı yaşların ortasında meydana geliyor. Bu yaş grubuna adım atılmasıyla birlikte insan vücudundaki yağ, alkol ve kafein metabolizmasıyla ilgili moleküler döngülerde çok keskin yavaşlamalar ve değişimler baş gösteriyor. Sadece bununla da sınırlı kalmayan ilk dalga; kalp-damar sağlığını doğrudan etkileyen faktörlerin artmasına, cildin esnekliğini kaybetmesine ve kas yapısının moleküler düzeyde zayıflama eğilimine girmesine yol açıyor. Araştırmanın yazarlarından ünlü genetik uzmanı Michael Snyder, durumu şu çarpıcı sözlerle özetliyor: “Zaman içinde sadece yavaş yavaş değişmiyoruz. Bazı dönemlerde hücrelerimizde gerçekten dramatik ve sarsıcı değişimler yaşanıyor.”

İkinci Büyük Dalga: 60’lı Yaşların Başında Sistemlerin Çöküşü

İnsan vücudunun karşı karşıya kaldığı ve yaşlanmanın zirve yaptığı ikinci büyük moleküler fırtına ise 60’lı yaşların başında kapıyı çalıyor. Bu dönemde vücutta meydana gelen biyolojik dönüşümler, ilk döneme kıyasla çok daha hayati sistemleri doğrudan hedef alıyor. Yapılan analizlere göre, 60’lı yaşların hemen başında bağışıklık sistemi fonksiyonlarında ciddi zayıflamalar, böbreklerin süzme kapasitesinde ve işlevlerinde gerilemeler, karbonhidrat (şeker) metabolizmasında bozulmalar öne çıkıyor. Ayrıca 40’lı yaşlarda sinyal veren kalp-damar sağlığı ile ilgili riskler ve negatif moleküler değişimler, 60’lı yaşların başında ikinci bir yıkıcı ivme kazanarak kronik hastalıkların önünü açıyor.

Menopoz Tek Neden Değil: Erkekler De Aynı Hızla Yaşlanıyor

Bilim insanları, 40’lı yaşların ortasında görülen o ilk ve ani yaşlanma patlamasını ilk etapta kadınlardaki menopoz süreciyle ve hormonal değişimlerle bağdaştırabileceklerini düşündü. Ancak veriler derinlemesine incelendiğinde çok şaşırtıcı bir gerçek daha ortaya çıktı: Aynı yaş grubunda yer alan ve menopoz gibi bir süreçten geçmeyen erkeklerin de tam olarak aynı dönemde, tıpatıp aynı moleküler kırılmaları ve yaşlanma hızlanmasını yaşadığı tespit edildi. Araştırmanın ilk yazarı Xiaotao Shen, konuya dair yaptığı açıklamada, “Menopoz şüphesiz ki kadınlardaki biyolojik değişimlere ciddi bir katkı sağlayabilir. Ancak hem erkeklerde hem de kadınlarda tamamen aynı yaşlarda etkili olan ve bu ani yaşlanmayı tetikleyen başka önemli, keşfedilmemiş faktörler de var gibi görünüyor” diyerek tıp dünyasında yeni bir tartışma başlattı. Uzmanlar her ne kadar araştırma grubunun görece küçük ve 25-70 yaş aralığıyla kısıtlı olduğunu belirtse de, bu iki döneme özel sağlık taramalarının ve yaşam tarzı değişikliklerinin yapılmasının yaşlanmanın yıkıcı etkilerini yavaşlatmada hayati olduğunu savunuyor.

Kaynak: Hürriyet