Dev Buzulların Erimesinin Sırrı: “Buzul Arası Göller” Süreci Üç Kat Hızlandırıyor!

Yayınlanma: 11 Nisan 2026 – 21:11
Son Güncelleme: 11 Nisan 2026 – 21:11

Grönland’daki devasa buz kaybını mercek altına alan yeni araştırmalar, bugüne kadar göz ardı edilen “Buzul Arası Göller”in (IML) erimeyi nasıl bir yıkım makinesine dönüştürdüğünü kanıtladı.

Yıllık 264 Gigatonluk Devasa Kayıp

Dünyanın en büyük ikinci buz kütlesi olan Grönland, 2002 yılından bu yana her yıl ortalama 264 gigaton buz kaybediyor. Leeds Üniversitesi tarafından yürütülen güncel çalışmalar, bu kaybın sadece artan hava sıcaklıklarıyla açıklanamayacağını, sürecin çok daha karmaşık ve kendi kendini besleyen bir döngü olduğunu ortaya koydu. Sera gazı emisyonlarının Arktik bölgesini ısıtmasıyla başlayan bu süreç, okyanus akıntılarının buz kütlelerinin altını aşındırmasıyla tehlikeli bir boyuta ulaşıyor.

“Pullanma” Etkisi ve Mekanik Hızlanma

Araştırmanın en sarsıcı bulgusu, buzulların geri çekildiği vadilerde oluşan göllerin (IML) yarattığı fiziksel değişim. Bir buzulun ucu bu göllerin içine girdiğinde suyun kaldırma kuvveti devreye giriyor. Bu durum buzulun zeminle olan temasını keserek sürtünmeyi minimize ediyor. Sonuç olarak buzullar, karada sonlanan benzerlerine göre tam üç kat daha hızlı hareket etmeye başlıyor. Sürtünmenin azalmasıyla dev kütleler daha düşük rakımlara, yani havanın daha sıcak olduğu bölgelere doğru hızla kayıyor.

Üçlü Yıkım Mekanizması: Hareket, Kopma ve İncelme

Çalışma, bu göllerin yarattığı yıkımı üç temel başlıkta özetliyor:

• Hızlanma: Buzulun hareket hızını artırarak onu hızla erime bölgesine taşıyor.
• Mekanik Parçalanma: Suyla temas eden buzullarda dengesizlik artıyor ve devasa buz parçalarının ana gövdeden koparak suya karışmasına neden oluyor.
• Alttan İncelme: Buz tabanında incelmeyi hızlandırarak yapının bütünlüğünü bozuyor.

Bu bulgular, deniz seviyesinin yükselmesine dair senaryoların ne kadar ciddi bir hızla gerçekleştiğini mühürlüyor. Artık sadece atmosferi değil, buzun altındaki bu gizli su hareketlerini de durdurmanın yollarını bulmak zorundayız.

Kaynak: Sözcü