Dünya Uyku Günü Uyarısı: Mavi Işık Melatonini %50 Azaltıyor!

Türk Uyku Tıbbı Derneği Başkanı Prof. Dr. Zeynep Zeren Uçar, dijital ekranlardan yayılan mavi ışığın uyku hormonu üzerindeki tahrip edici etkisine dikkat çekti. Uçar, uykudan önce telefona bakmanın melatonin salgısını yarı yarıya düşürdüğünü ve kalp hastalıklarından Alzheimer’a kadar birçok riski tetiklediğini vurguladı.

“İyi Uyu, Daha İyi Yaşa” temasıyla kutlanan Dünya Uyku Günü’nde, uykunun pasif bir dinlenme süreci değil, hayati bir fizyolojik onarım evresi olduğu hatırlatıldı. Prof. Dr. Zeynep Zeren Uçar, sanayileşme ve şehirleşmenin çevresel uyaranları artırarak biyolojik saatimizi bozduğunu ifade etti.

Mavi Işık ve Melatonin Dengesi

Güneş ışığının çekilmesiyle salgılanmaya başlayan melatonin hormonu, dijital ekranların kurbanı oluyor:

• %50 Kayıp: Uykudan hemen önce telefon veya bilgisayar kullanmak, melatonini %50 oranında azaltarak uyku kalitesini düşürüyor.
• Kronik Risk: Günde 7 saatten az uyumak; kalp hastalıkları, hipertansiyon ve Alzheimer gibi nörolojik hastalık risklerini doğrudan artırıyor.

Yaş Gruplarına Göre İdeal Uyku Süreleri

Prof. Dr. Uçar, sağlıklı bir yaşam için yaşa göre değişen uyku ihtiyacını şu şekilde sıraladı:

1. Okul Öncesi: 10-13 saat
2. Okul Çağı: 9-11 saat
3. Ergenlik: 8-10 saat
4. Yetişkinlik: 7-9 saat
5. İleri Yaş: 6-8 saat

Uyku Hakkında Doğru Bilinen Yanlışlar

Toplumda yerleşmiş bazı inanışların tedavi sürecini aksattığını belirten Uçar, şu noktaların altını çizdi:

• Alkol Yanılgısı: Alkol uykuya dalmayı kolaylaştırsa da REM uykusunu baskılar ve gece boyunca bölünmelere neden olarak dinlenmeyi engeller.
• Bilinçsiz Melatonin Kullanımı: Hekime danışmadan alınan takviyeler biyolojik ritimde “faz kaymasına” neden olarak uykuyu daha fazla bozabilir.
• Yaşlılık Miti: Yaşlandıkça uyku ihtiyacının azaldığı düşüncesi yanlıştır; yaşlılarda uyku süresi düşse de kalite beklentisi değişmez.

Ne Zaman Doktora Gidilmeli?

Haftada 3 günden fazla ve uzun süreli uykuya dalma sorunu yaşayan bireylerin kronik uykusuzluk riski taşıdığını belirten Uçar, bu durumun profesyonel destek gerektirdiğini sözlerine ekledi.

Editör Notu: Bu içerik, toplum sağlığını bilgilendirme amacıyla akademik bir çalışma kapsamında yeniden derlenmiştir.
Kaynak:https://www.sondakika.com/saglik/haber-saglikli-uykunun-onemi-19654307/