Dünyanın Merkezine Okyanus Sızıyor: 2.900 Kilometre Derinde Dev Hareketlilik!
Son Güncelleme: 6 Nisan 2026 – 18:55
Bilim insanları, yer kabuğunun tam 2.900 kilometre altında, çekirdek ile manto sınırına yakın bölgede milyonlarca yıldır süregelen devasa bir kaya hareketliliği keşfetti. California ve Arizona Eyalet Üniversiteleri tarafından yürütülen araştırmada, okyanus tabanından dünyanın derinliklerine süzülen tektonik plaka parçalarının, aşırı sıcaklık ve basınç altında “lav lambası” benzeri bir akış sergilediği ortaya çıktı. Bu keşif, doğrudan gözlemleyemediğimiz derin katmanlara dair bugüne kadar yapılmış en kapsamlı analizlerden biri olarak kabul ediliyor.
16 Milyon Sismik Veriyle Gelen Haritalama
Dünya genelindeki 24 farklı veri merkezinden elde edilen 16 milyondan fazla sismik verinin analiziyle gerçekleştirilen bu dev çalışma, alt mantonun geniş bir bölümünü ilk kez bu kadar net haritalandırdı. Araştırmada, sismik dalgaların bu derin bölgelerden geçerken hız değiştirmesiyle ortaya çıkan “sismik anizotropi” olgusunun, incelenen alanın büyük bir bölümünde var olduğu tespit edildi. Bu hız değişimlerinin, özellikle okyanus kabuğuna ait ağır parçaların mantoya battığı bölgelerle birebir örtüşmesi, gezegenin iç yapısındaki dinamiklerin evriminde ne kadar kritik bir rol oynadığını kanıtlıyor.
“Lav Lambası” Etkisi ve Jeolojik Evrim
Mantonun en derin noktalarındaki bu hareketlilik, sadece basit bir kaya kayması değil; gezegenin iç ısısını ve manyetik alanını etkileyebilecek kadar güçlü bir mekanizma. Okyanus tabanından sızan bu devasa kütlelerin, sismik dalgaları yavaşlatması veya yönünü değiştirmesi, bilim insanlarına yerkürenin iç yapısındaki karmaşık akışları anlama konusunda yepyeni bir kapı araladı. İnsanlığın henüz ulaşamadığı bu derinliklerdeki “okyanus sızıntısı”, gezegenimizin içten dışa nasıl sürekli bir dönüşüm içinde olduğunu ve milyarlarca yıllık jeolojik sabrını gözler önüne seriyor.
Kaynak: Sözcü