Tıp Dünyasında “Medikal Önyargı” Kabusu: Psikolojik Denilen Kaşıntının Altından Organ Yetmezliği Çıktı!
Son Güncelleme: 14 Nisan 2026 – 17:59
İngiltere’de yaşayan 46 yaşındaki Jayne Pilkington’ın hikayesi, sağlık sistemlerindeki “Semptom Maskelemesi” (bir belirtinin daha basit bir hastalık sanılarak ana sorunun gözden kaçırılması) krizini en acı şekilde gözler önüne seriyor. Hürriyet Aile’nin aktardığı tıp dosyasına göre; aniden başlayan ve 9 yıl boyunca devam eden şiddetli kaşıntı şikayetiyle defalarca doktora başvuran Pilkington’a ilk başta “psikolojik” teşhisi kondu. Hastanın kendi ısrarı (Hasta Savunuculuğu – Patient Advocacy) sayesinde yapılan kan testleri ise acı gerçeği ortaya çıkardı: Kaşıntının asıl nedeni psikolojik değil, karaciğeri iflasa sürükleyen ölümcül bir otoimmün rahatsızlıktı!
Bir iç mekan dekorasyon firması işleten Jayne Pilkington’ın kabusu, geceleri aniden avuç içlerinde ve ayak tabanlarında başlayan şiddetli kaşıntılarla tetiklendi. “Sanki cildimin altında, damarlarımın derinliklerinde bir şeyler geziniyor gibiydi” diyerek o günleri anlatan kadın, kaşınmaktan ellerini ve ayaklarını kanattığını, çaresizlikten gecenin bir yarısı ayaklarını beton zemine basarak serinletmeye çalıştığını ve hatta görünür bir neden bulamadığı için ofisteki halılarda pire bile aradığını belirtiyor.
“Beni Susturmak İçin Tahlil Yaptılar”
Şikayetleri artan Pilkington, 9 aylık süreçte dört kez doktora gitmesine rağmen sadece basit bir demir eksikliği tahliliyle geri çevrildi. Doktorlar durumun “basit bir cilt sorunu” veya “psikolojik” (Medical Gaslighting – hastanın şikayetinin doktor tarafından küçümsenmesi) olduğunu savundu. Ancak kaşıntı tüm vücuduna ve gündüz saatlerine yayılınca, Pilkington kendi araştırmasını internetten yaparak doktorundan spesifik olarak bir “Karaciğer Fonksiyon Testi” talep etti. Pilkington o anı şöyle anlatıyor: “Doktorum bu testi bana sadece ‘seni susturacaksa yapalım’ diyerek uyguladı. Ancak sonuçlar geldiğinde büyük bir krizin ortasında olduğum anlaşıldı.”
Gerçek Teşhis: Primer Biliyer Siroz (PBC)
Pilkington’ın değerleri, bağışıklık sisteminin kendi karaciğer dokusu içindeki küçük safra kanallarına saldırdığı otoimmün bir rahatsızlık olan Primer Biliyer Siroz’a (PBC) işaret ediyordu. Normal şartlarda yağların sindirilmesi ve atıkların atılması için gereken safra, kanallar tıkandığı için doğrudan kan dolaşımına ve cilde sızarak sinir uçlarını tahriş ediyor, bu da o dayanılmaz kaşıntıya yol açıyordu.
Hastalığın epidemiyolojik (yayılım) verilerini inceleyen Royal Free London NHS Vakfı’ndan Dr. Douglas Thorburn şu çarpıcı verileri paylaşıyor:
- Kadınlar Büyük Risk Altında: İngiltere’de yaklaşık 25 bin kişinin bu hastalıkla yaşadığı tahmin ediliyor ve hastaların %90’ı kadınlardan oluşuyor.
- Çevresel Tetikleyiciler: Genetik yatkınlığın yanı sıra; bazı tıbbi çalışmalar bu hastalığa yakalanan kadınların, yakalanmayanlara kıyasla daha yoğun saç boyası ve oje kullandığına (çevresel toksisite) dikkat çekiyor.
- Görünmeyen Buzdağı: Hastalık genellikle 60 yaş civarında belirti veriyor. Yorgunluk ve göz çevresindeki sarı kolesterol birikintileri (xanthelasma) diğer uyarıcılar arasında. Erken teşhis edilirse ilaçla yavaşlatılabiliyor. Ancak uzmanlar, tespit edilen hasta sayısı kadar, teşhis almadan yaşayan büyük bir “gizli hasta” kitlesi olduğunu vurguluyor.
Cilt Belirtileri Hafife Alınmamalı
İngiltere Cilt Vakfı Sözcüsü Dermatolog Jonathan Kentley, sistemik hastalıkların cilt üzerinden verdiği alarmların ciddiyetine dikkat çekiyor: “İnsanlar cilt hastalıklarını hayati bir tehlike olarak görmüyor. Oysa iki haftadan uzun süren ve nedeni açıklanamayan kaşıntıların altında; karaciğer, böbrek, tiroid sorunlarının yanı sıra lenfoma (kan kanseri) gibi çok ağır hastalıklar yatabilir.”
Nakil ile Gelen İkinci Hayat: Tıbbi ihmal nedeniyle tedavilere geç kalınan Jayne Pilkington için tek çare organ nakliydi. 2022’de nakil listesine giren Jayne’e, 2023 Noel’inde uygun karaciğer bulundu. Başarılı geçen ameliyatın ardından uyanan Pilkington, tam 9 yıl sonra ilk kez kaşınmıyordu. “Nakil sayesinde hayatımı geri aldım, ama o gün o tahlili yaptırmak için ısrarcı olmasaydım bugün hayatta olmayabilirdim” diyerek “Hasta Savunuculuğu”nun ne kadar kritik olduğunu kanıtlamış oldu.
Editör Notu: Bu içerik, toplumu bilgilendirme amacıyla akademik bir çalışma kapsamında yeniden derlenmiştir.
Kaynak:https://www.hurriyet.com.tr/aile/galeri-9-yil-suren-kabus-kasintinin-altindan-karaciger-yetmezligi-cikti-43148192