DENİZ SEVİYESİ YÜKSELİŞ HIZI İKİ KATINA ÇIKTI: 60 YILLIK GİZEM NİHAYET ÇÖZÜLDÜ

Science Advances Dergisinde Yayımlanan Uluslararası Araştırma, 1960’tan Bu Yana Küresel Deniz Seviyesindeki Değişimlerin Tüm Nedenlerini Eksiksiz Bir Şekilde Açıkladı

İklim bilimi dünyası, onlarca yıldır araştırmacıları meşgul eden ve hesaplamalarda boşluklar yaratan en büyük jeolojik gizemlerden birini nihayet aydınlatmayı başardı. Science Advances dergisinde yayımlanan kapsamlı bir uluslararası çalışma, 1960 yılından bu yana küresel deniz seviyelerinde yaşanan yükselişin ardındaki tüm faktörleri ilk kez eksiksiz bir biçimde ortaya koydu. Çin Bilimler Akademisi liderliğinde yürütülen bu tarihi araştırma, gözlemlenen gerçek yükseliş ile bilinen nedenlerden yola çıkılarak hesaplanan yükseliş arasındaki tutarsızlığı ortadan kaldırarak iklim biliminde çok mühim bir boşluğu kapattı.

Rakamlar Korkutucu: Yükseliş Hızı Son Dönemde İki Katına Çıktı

Ortaya konulan istatistiksel veriler, gezegenimizin geleceğine dair son derece çarpıcı ve düşündürücü bir tablo çiziyor. Araştırmaya göre, 1960 yılından bu yana küresel ortalama deniz seviyesi yılda ortalama 2,06 milimetre düzeyinde bir artış gösterdi. Ancak bu artış hızının durağan kalmadığı, aksine çok büyük bir ivme kazandığı saptandı. Elde edilen son veriler, 2005-2023 yılları arasındaki yıllık yükseliş hızının 3,94 milimetreye ulaşarak geçmiş dönem ortalamasının tam iki katına çıktığını net bir biçimde gözler önüne seriyor.

En Büyük İtici Güç Okyanus Isınması ve Kara Buzullarının Erimesi

Uzmanlar, yaşanan bu küresel yükselişin arkasındaki dinamikleri de detaylı bir yüzdelik dağılımla paylaştı. Deniz seviyelerindeki artışın en büyük temel tetikleyicisi, küresel ısınmaya bağlı olarak yaşanan okyanus ısınması oldu; çünkü ısınan su fiziksel olarak genişliyor ve bu genişleme toplam yükseliş payının yüzde 43’ünü tek başına oluşturuyor. Öte yandan, özellikle 1993 yılından bu yana Grönland ve Antarktika buz tabakalarından meydana gelen kopmalar ile kara üzerindeki buzulların hızlı erimesi, deniz seviyesinin yükselmesinde giderek çok daha belirleyici ve baskın bir rol oynamaya başladı.

Gelişmiş Teknolojik Ölçümler 60 Yıllık Hesaplama Boşluğunu Kapattı

Bilim insanlarının onlarca yıldır netleştiremediği bu hesaplama tutarsızlığının giderilmesi, son yıllarda geliştirilen veri analiz yöntemleri ve ölçüm teknolojileri sayesinde mümkün oldu. Özellikle 2015 yılından bu yana uydu tabanlı ölçüm sistemlerinde yapılan hassas düzeltmeler, kıyı şeritlerinde yer alan gelgit ölçerlerindeki kara hareketleri tahminlerinin daha doğru simüle edilmesi ve kutuplardaki buz kaybı hesaplamalarının çok daha hassas hale getirilmesi, küresel sızıntının ve eksik verilerin tamamlanmasını sağladı.

Geri Dönüşü Olmayan Süreç: Yüzyıllarca Sürecek Atalet

Araştırma ekibinin tüm insanlığa ve karar verici otoritelere yönelik en kritik mesajı ise durumun ciddiyetini bir kez daha ortaya koyuyor. Uzmanlar, dünyadaki sera gazı emisyonları bugün tamamen durdurulsa ve net sıfır karbon hedefine anında ulaşılsa bile, tehlikenin geçmeyeceğini vurguluyor. Okyanusların yapısı gereği sahip olduğu devasa ısı ataleti (ısıyı uzun süre bünyesinde tutma özelliği) ve kara buzullarının halihazırda başlamış olan kaçınılmaz erime süreçleri nedeniyle, deniz seviyelerinin önümüzdeki yüzyıllar boyunca durmaksızın yükselmeye devam edeceği açıkça ifade ediliyor.

Kaynak: Evrim Ağacı