İNTERNET SİTELERİNDE REDDETSENİZ BİLE İZLENİYOR OLABİLİRSİNİZ: DİJİTAL GİZLİLİĞİN BÜYÜK İLLÜZYONU

İnternet dünyasının en büyük “güven” krizlerinden biri kapıda. Her gün karşımıza çıkan ve rızamız sorulan “çerezleri kabul et veya reddet” seçeneklerinin, dev teknoloji şirketleri için aslında birer “öneriden” öteye geçmediği deşifre oldu. Bağımsız denetim raporları, kullanıcılar dijital takibi açıkça reddetse dahi Google, Microsoft ve Meta gibi devlerin, milyarlarca dolarlık cezaları sadece bir “işletme maliyeti” olarak görüp verilerimizi toplamaya devam ettiğini ortaya koyuyor. Sizin seçiminiz, onların algoritmaları için sadece bir engel teşkil ediyor.

Gizlilik Yasaları ve Teknik İhmal: %78 Oranında Tercih Gaspı

Avrupa Birliği’nin katı gizlilik yasalarına (GDPR) bir yanıt olarak doğan çerez bildirimleri, teoride kullanıcıya kendi verisi üzerinde tam kontrol sağlamayı amaçlıyordu. Ancak ABD merkezli denetim şirketi webXray tarafından yapılan derinlemesine analiz, acı bir gerçeği gün yüzüne çıkardı: İnternet sitelerinin %55’i, kullanıcılar “reddet” butonuna bassa dahi veri toplamayı sürdürüyor. Daha da korkutucu olanı, çerez pencerelerinin %78’i, teknik olarak kullanıcının tercihini arka plandaki sisteme hiç iletmiyor ya da bu tercihi aktif olarak uygulamıyor.

Milyar Dolarlık İhlaller: Google, Meta ve Microsoft’un “Vergi” Mantığı

Şirketlerin bu ihlalleri gizleme gereği bile duymadan sürdürmesi, dijital etik tartışmalarını alevlendirdi. Denetim raporundaki sarsıcı veriler, devlerin gizlilik konusundaki gerçek tavrını gösteriyor:

• Google: Çerez reddetme taleplerinin %86’sını doğrudan görmezden geliyor. İzleme faaliyetleri ise kullanıcı hayır dese bile %77 oranında aktif kalıyor. Bu devasa ihlalin tahmini ceza karşılığı tam 2,31 milyar dolar.
• Meta: Sinyalleri algılayan sitelerin %69’u kullanıcı tercihlerini tamamen yok sayıyor. İhlallerin faturası dudak uçuklatan bir rakama, 9,3 milyar dolara kadar ulaşıyor.
• Microsoft: Kullanıcı cevaplarını dikkate almayan sistemler, vakaların %35’inde takibe devam ediyor. Bu “teknik hata” maskesi altındaki ihlalin tahmini maliyeti ise 390 milyon dolar.

Eski Mühendisin İtirafı: “Cezaları Vergi Olarak Görüyorlar”

WebXray CEO’su ve eski bir Google gizlilik mühendisi olan Timothy Libert, içeriden bir bakış açısıyla durumu özetliyor: Şirket yöneticileri, bu milyar dolarlık cezaları bir “dur” ihtarı olarak değil, iş yaparken ödenmesi gereken bir tür “vergi” veya “cezai maliyet” olarak görüyor. Şirketlerin savunmaları ise oldukça standart: Microsoft, bazı çerezlerin sitenin “temel işleyişi” için vazgeçilmez olduğunu savunurken; Meta, internet sitelerinin kendi içlerindeki yapılandırmaların global kullanıcı tercihlerini teknik olarak geçersiz kılabileceğini iddia ediyor.

Kaynak: Cumhuriyet